Selasa, 22 Agustus 2023

ANGKA UMPASA SIDOHONON DI TINGKI NA MANGULOSI PENGANTEN

Posted by Mandok Hata Batak on Agustus 22, 2023 with No comments


OPAT-OPAT DO I SASITEL ASA LENGKAP IMA NA SUMINTAHON:

a. Asa hot parsaripeon.

b. Asa gabe.

c. Asa sahat sinta-sinta.

d. Asa denggan pansarian


1) 

a. Di ginjang do arirang, ditoru panggonggoman;

Badan muna ma naso sirang, tondi muna sai masigonggoman.

b. Giring-giringma tu gosta-gosta, tu boras ni singkoru; 

Sai tibu ma hamu mangiring-iring, tibu mangompa-ompa angka anak dohot boru.

c. Rimbur ni pangkat ma tu rimbur ni hotang; 

Tung aha pe dijama hamu, sai ima parohon pansamotan.

d. Sahat-sahat ni solu sahat ma tu bontean;

Sahat ma hamu leleng mangolu, sahatma tu panggabean.

 2) 

a. Mandurung di aek Natolu manjala di Sigura-gura;

Rap lelengma hamu mangolu, sahat tu na saur matua.

b. Laklak di ginjang pintu, singkoru ginolom-goloman;

Maranak ma hamu sampulu pitu marboru sampulu onom.

c. Hotang hotari tu hotang simarhora-hora;

Sai gogoma hamu mansari, jala tibuma hamu mamora.

d. Sahat-sahat ni solu sahatma tu Tigaras;

Sahatma hamu leleng mangolu, gabe jala horas.

3) 

a. Napuran ni Parsoburan tu gambir ni Sitapongan;

Tangkas ma hamu sai sauduran jala sai masihaholongan.

b. Tubu ma tambinsu ditoru ni pinasa;

Sai tubuma dihamu angka anak nabisuk, dohot angka boru nauli basa.

c. Andor has tu andor his tu andor simartolu;

Sai rap horasma hamu rap torkis, jala sai dapot ngolu-ngolu.

d. Sahat-sahat ni solu sahatma tu labuan

Sahat ma hamu leleng mangolu, sai diiring-iring Tuhan.

4) 

a. Tali pintu tolu, ihot ni ogung oloan; 

Rap leleng ma hamu mangolu jala sai satahi saoloan.

b. Binsar mata ni ari, poltak mata ni bulan;

Sai tubu ma di hamu angka boru na malo mancari, 

dohot angka anak nagabe raja panungkunan.

c. Bona ni aek Puli didolok Sitapongan,

Sai roma tu hamu angka na uli, jala sai dor nang pansamotan.

d. Sahat-sahat ni solu, sahat di rondang ni bulan,

Rap sahat ma hamu leleng mangolu, jala rap sioloi Tuhan.

Jumat, 04 Agustus 2023

ANGKA UMPASA DI NAMARHATA SINAMOT

Posted by Mandok Hata Batak on Agustus 04, 2023 with No comments


 PARBORU :

1) Sai jolo dinangnang do asa dinungnung; 

Sai jolo pinangan do asa sinungkun.

2) Buruk-buruk ni durung, parasaran ni sioto; 

Bangkona do manungkun, molo so binoto.

3) Danggur ma danggur barat toho tu duhut-duhut ditoru ni singkoru;

Nunga bosur hami mangan indahan na las sagat marlompan juhut, 

ba hatana paboa hamu ma raja ni boru.

4) Sande sige tu bungkulan ni sopo; 

Bangkona do manise molo so binoto.

5) Dia ma nuaeng langkatna, dia unokna; 

Dia ma nuaeng hatana, dia nidokna.

6) Bagot na marhalto ma na tubu di robean; 

Horas ma hami na manganhon sai martamba sinadongan di hamu na mangalean.

7) Tubu simarhora-hora ditopi ni tapian; 

Sai ro ma tu hamu silas ni roha tiur nang pansarian.

8) Bona ni aek puli didolok Sitapongan;

Sai tubu ma di hamu angka na uli, jala sai dor ma nang pangomoan.

9) Inganan ni puli di hauma salenggam; 

Sai marangkup do nauli mardongan do nadenggan.

10) Ranting ni bulu duri jait masijaotan, 

Angkup ni hata nauli dia ma sitaringotan.

11) Pat ni gaja ma tu pat ni hora;

 Pahompu ni raja do hamu jala anakni namora.

12) Tubu bagot di robean, tubu palia dilambung huta; 

Tarbarita do ompumu parompon sisegean jala parpinahan pitĂș rura.

13) Barita ni lampedang mardangka bulung bira; 

Barita ni hamoraon muna tarbege do ro didia.

14) Pitu do nang lilinami paualu jugianami; 

Nauli do nang nipinami, ai gohan muna ma nuaeng hajut nami.

15) Songgop siruba-ruba tu dangka ni ansosoit; 

Anggo tu hula-hula ndang boi iba marholit.

16) Tombak di dolok-dolok hatubuan ni suga-suga; 

Na mandanggurhon tu dolok do na mangalehon tu hula-hula.

17) Nidurung situma laos dapot pora-pora; 

Molo buas iba tu hula-hula, na pogos hian iba ingkon gabe mamora.

18) Tubu hau toras di dolok ni Sitapongan;

Ingkon gabe do hita jala horas molo masipaolo-oloan.

19) Duru-duru ni huta panuanan ni salaon; 

Pangidoan ni hula-hula, dae do i juaon.


PARANAK :

1) Godang sibutong-butong, otik sipir ni tondi;

Tung so sadia pe na hupatupa hami, sai pamurnas ma i tu pamatang saudara tu bohi.

2) Habang pidong halo-halo, didongani sitapi-tapi;

Las ma rohamu manjalo, i dope na tarpatupa hami.

3) Sititi ma sihompa golang-golang pangarahutna;

Tung otik pe na hupatupa hami sai godangma pinasuna.

4) Bulung ni dapdap langkop; 

Ba i dope na adong, ba i ma taparhajop.

5) Pitu lilinami paualu jugianami; 

Na uli do nipinami ai dijangkon boru muna do anak nami

6) Sapala na mardalani unang ma olat ni Sigalangan, 

Sapala naung mangoloi borumuna unang ma diparalangalangan. 

Sai jalo hamuma anaknami dongan ni borumuna sapanganan.

7) Inganan masibulu didolok ni Sitapongan; 

Barani pe hami manjumpai hamu ndada ala godang ni sinadongan.

8) Barita ni lampedang, mardangka bulung bira; 

Barita ni burjumu marboru, tarbege do ro didia.

9) Amporik marlipik onggang marbabang; 

Gabe do parboli naotik gabe do nang parboli nagodang.

10) Aek godang do aek laut; 

Dos ni roha do sibahen na saut.

11) Balintang ma pagabe tumundalhon sitadoan, 

Arinta ma gabe molo masipaolo-oloan.

12) Madekdek ansosoit tongon tu tarumbara; 

Unang dok hamu hami parholit, silehonon do soada.

13) Niluluan tandok hape dapot parindahanan, 

Tolap pamangan do nian mandok, alai ndang tuk jamaon ni tangan.

14) Sai tu ginjang ninna porda, sai tu toru do pambarbaran; 

Sai naeng mamora do nian dipangido roha, hape sai hapogoson do dilehon sibaran.

15) Tubu antaladan jonok tutada-tada; 

Hansit do rajanami tangan, mandanggurhon na soada.

16) Tombak sulu-sulu parasaran ni haluang; 

Hula-hula nabasa do hamu na so mohop mida uang.


SIAN DONGAN SAHUTA :

1) Sambilna tartondong dapotan ampapaluan; 

Asa denggan martondong unang masipamaluan.

2) Lubuk Sigura-gura denggan do panjalaan, 

Molo mangido hula-hula, olat ni na tarbahen ba tinambaan.

3) Sinuan bulu sibahen na las; 

Sinuan partuturan sibahen na horas.

4) Dolok ni pangaloan hatubuan ni hau toras; 

Na masipaolo-oloan do mambahen gabe jala horas.

5) Marasar ma binsusur di ramba di robean, 

Asa denggan martutur, naeng ma masipaunean.

6) Tuat siputi nangkok sideak; 

Ia i na umuli, ima tapareak.


TAMBANA NAASING :

1) Amporik marlipik onggang marbabang;

Gabe do parsinamot naotik, Laos gabe do nang parsinamot nagodang.

2) Barita ni lampedang mardangka bulang bira;

Hamoraon ni hamu Amangboru nami tarbarita do ro didia.

 3) Tangkas uju purba tangkasan ma uju angkola, Tangkas hita maduma tangkasanma nang mamora;

Hata ni sipanganon masak i, tangkas ma dipaboa Amangboru.

4) Pitu lili nami paualu jugian nami; 

Ulido nipi nami, ai gohan muna ma antong hajut nami.

5) Aek godang tu aek laut;

Dos ni roha do sibahen nasaut.

6) Habang siruba-ruba songgop dibona ni assosoit; 

Ianggo tu hula-hula tung tongka do mangholit.

7) Lata pe nalata duhut-duhut do sibutbuton; 

Hatape na hata, pandohan ni suhut do sitiopon.

8) Inganan ni puli dihauma silenggam, marangkup do nauli mardongan do nadenggan; 

Angkup ni parhorasan i Amangboru, Dia laklakna dia unokna dia ma hatana dia nidokna tangkas ma dihatahon Amangboru.

9) Bulung siala tu bulung ni pirdot, Bulung ni motung mardua rupa;

Angka naung hinata sudema hita marningot, sai unang adong hita nalupa.

10) Nunga jumpang tali aksa ihot ni ogung oloan; 

Nunga simpul sude angka naung hinata, Ala denggan do hita masipaolo-oloan. 

11) Napuran sirara uruk peak dipinggan pasu; 

Hupasahat hami tu hamu ulos on, Debata do ianggo namamasu-masu.


Sabtu, 22 Juli 2023

 

HATA TU NATUA-TUA I SIAN ANGKA ANAKKONNA:

1) Andor hadumpang ma togu-togu ni lombu dohot togu-togu ni horbo laho tu Lapogambiri;

Sai saur ma hamu leleng mangolu paihut-ihut pahompu sahat tu na marnini dohot marnono.

2) Tinapu bulung ni sabi nibutbut pinaspashon; 

I dope na tarpatupa hami ba i ma jolo tahalashon.


HATA SIAN UNDANGAN TU NATUA-TUA:

1) Poltak bulan i Ama ni Manggule;

Ro nuaeng angka pomparanmu mamboan sipanganon ba dohot hami maulae.

2) Tubu ma singkoru di dolok ni Simamora;

Sai torop ma anak dohot boru na basa jala sisubut roha.

3) Tubu dingin-dingin jonok tu simartolu;

Horas ma tondi madingin pir tondi matogu;

Sai ro ma nipi nauli sai leleng hamu mangolu.

Haliangan ni nono dohot nini raphon anak dohot boru.


HATA NI UNDANGAN TU IANAKKON NA MAMBOAN SIPANGANON:

1) Binolus Purbatua laho tu Parsingkaman;

Naburju marnatua-tua ingkon sai dapotan pandaraman, 

Laho pe ibana mangula sai nadao ma parmaraan, 

Sai dapotsa na niluluan sai jumpang na jinalahan.

2) Taringot di sipanganon na binoan muna tu natua-tua:

Disi do gandina, disi do nang gandona;

Disi do daina disi do nang tabona,

Sirsir ansimna jala hona dohot asomna.

3) Asa dohononnami ma :

Bagot na marhalto ma di ladang ni Panggabean;

Horas ma hami na manganhon, lam martamba sinadongan di hamu na mangalean.

4) Ia siula tano do hamu ba on ma dohonon nami:

Binanga ni Sihombing binongkak ni Purbatua;

Tu sanggar ma amporik tu lombang ma satua; 

Sai sinur ma pinahan gabe na niula.

5) Molo partiga-tiga do hamu ba on ma dohonon nami:

Tinampul bulung bira bahen saong laho tu ladang;

Sai mangomo ma hamu sian tiga-tiga, ba sai maruntung ma sian dagang.

6) Molo tung sipata rugi hamu ba sai dapot nian nidok ni umpasa:

Soban ranting-ranting soban ni Sijamapolang;

Ba molo rugi hamu sian anting-anting, ba sai mangomo ma sian golang.

7) Molo pegawai do hamu ba on ma dohononnami:

Tinapu bulung salaon dongan ni bulung situlan;

Bai sai naek pangkat ma hamu ganup taon, sai tamba gaji tiap bulan.

8) Molo adong sian hamu na so hot ripe dope on ma dohonon nami:

Parik ni Lobutua hatubuan ni bulu duri;

Naburju marnatua-tua sai ingkon dapotan rongkap na uli.

9) Molo adong disi huling-huling sai adong ma disi nang holi-holi; 

Molo adong disi na so muli sai adong do rongkap ni i naso mangoli.

10) Sahat-sahat ni solu ma sahat di rondang ni bulan; 

Sai leleng ma hamu mangolu jala sai dipasu-pasu Tuhan.

Jumat, 07 Juli 2023

KUMPULAN UMPASA DI ULAON ADAT BATAK

Posted by Mandok Hata Batak on Juli 07, 2023 with No comments

 


UMPASA NI NAPOSO BULUNG ( BUAT ORANG-ORANG MUDA )

1) Jolo tiniptip sanggar, laho bahen huru-huruan;

Jolo sinukkun marga, asa binoto partuturan.

2) Tudia ma luluon, da goring-goring bahen soban;

Tudia ma luluan, daboru Tobing bahen dongan.

3) Tudia ma luluan, da dakka-dakka bahen soban;

Tudia ma luluan, da boru Sinaga bahen dongan.

4) Silaklak ni randorung, tu dakka ni sila-sila;

Ndang iba jumonok-jonok, tu naso oroan niba.

5) Ramba na poso, ndang piga tubuan lata;

Hami na poso, ndang piga na umboto hata.

6) Metmet dope sikkoru, da nungga dihandang-handangi;

Metmet dope si boru, da nunga ditandang-tandangi.

7) Torop do bintang di langit, si gara ni api sada do;

Torop do si boru nauli, tinodo ni rohakku holan ho do.


UMPASA MANJALO TINTIN MARANGKUP 

1) Bulung namartampuk, bulung ni simarlasuna;

Nunga hujalo hami tintin marangkup, dohonon ma hata pasu-pasuna :

2) Hot pe jabu i, tong doi margulang-gulang;

Sian dia pe mangalap boru bere i, tong doi boru ni Tulang.

3) Sai tong doi lubang, nang pe dihukkupi rere;

Sai tong doi boru ni Tulang, manang boru ni ise pei dialap bere.

4) Amak do rere, dakka do dupang;

Anak do bere, Amang do Tulang.

5) Asing do huta Hullang, asing muse do huta Gunung Tua;

Asing do molo tulang, asing muse do molo gabe dung simatua.


UMPASA TU NA BARU MARBAGAS ( UNTUK PASANGAN YANG BARU MENIKAH )

1) Dakka ni arirang, peak di tonga onan;

Badan muna naso jadi sirang, tondi mu marsigomgoman.

2) Giring-giring ma tu gosta-gosta, tu boras ni sikkoru;

Sai tibu ma hamu mangiring-iring, huhut mangompa-ompa anak dohot boru.

3) Rimbur ni Pakkat, tu rimbur ni Hotang;

Sai tudia pe hamu mangalakka, sai tusima hamu dapot pansamotan.

4) Dekke ni sale-sale, dengke ni Simamora;

Tamba ni nagabe, sai tibu ma hamu mamora.

5) Sahat-sahat ni solu, sahat ma tu labuan;

Sahat ma hamu leleng mangolu, jala sai di dongani Tuhan.

6) Sahat solu, sahat di parbinsar ni ari;

Leleng ma hamu mangolu, jala di iring-iring Tuhan ganup ari.

7) Mangula ma pangula, dipasae duhut-duhut;

Molo burju marhula-hula, dipadao mara marsundut-sundut.

8) Ruma ijuk, tu ruma gorga;

Sai tubu ma anak muna na bisuk, dohot borumuna na lambok marroha

9) Anian ma pagabe, tumundalhon sitodoan;

Ari muna gabe, molo marsipaolo-oloan.

10) Gadu-gadu ni Silindung, tu gadu-gadu ni Sipoholon;

Sai tubu ma anak muna sampulu pitu, dohot boru muna sampulu onom.

11) Bintang na rimiris ma, tu ombun na sumorop;

Asa anak pe antong di hamu riris, boru pe antong torop.

12) Tubuan laklak ma, tubuan sikkoru di dolok ni Purbatua;

Sai tubuan anak, tubuan boru ma hamu, donganmu sarimatua.

13) Pir ma pongki, bahul-bahul pansalongan;

Sai pir ma tondi muna, jala tongtong hamu masihaholongan.

14) Pinantik hujur, tu jolo ni tapian;

Tusi hamu mangalangka, tusi ma dapot parsaulian.

15) Tangki jala hualang, garinggang jala garege;

Tubuan anak ma hamu, partahi jala ulubalang, Tubuan boru par mas jala pareme.

16) Tubu ma hariara, di tonga-tonga ni huta;

Tubu ma anak dohot borumu, Na mora jala na martua.

17) Sahat-sahat ni solu, ma sahat tu bontean;

Pasahaton nami ma ulos si ganjang rambu on. Sahat ma hamu tu parhorasan, sahat tu panggabean.


UMPASA MANGAMPU

1) Bulung ni taen, tu bulung ni tulan;

Ba molo tarbahen, sai topot hamu hami sahali sabulan,

2) Molo so boi bulung ni tulan, pinomat bulung ni salaon;

Ba molo so boi sahali sabulan, pinomat sahali sataon.

3) Ni durung situma, laos dapot pora-pora;

Molo mamasu-masu hula-hula mangido sian Tuhan, Napogos hian iba, boi do gabe mamora.

4) Songgop si ruba-ruba, tu dakka ni hapadan;

Angka pasu-pasu na ni lehon muna, Sai dijangkon tondi ma dohot badan.

5) Mardakka Jabi-jabi, marbulung ia si tulan;

Angka pasu-pasu na pinasahat muna, Sai sude mai dipasaut Tuhan.

6) Naung sampulu sada, jumadi sampulu tolu;

Angka pasu-pasu pinasahat muna, Sai anggiatma padenggan ngolu-ngolu.

7) Naung sapulu pitu, jumadi sapulu ualu;

Angka pasu-pasu pinasat muna hula-hula nami, Diampu hami ma di tonga jabu.

8) Turtu ninna anduhur, tio ninna lote;

Angka pasu-pasu pinasahat muna, Sai unang ma muba, unang mose.

9) Habang pidong sibigo, paihut-ihut bulan;

Saluhut angka na tapangido, sai tibu ma dipasaut Tuhan.

10) Tinapu bulung nisabi, baen lompan ni pangula;

Sahat ma pasu-pasu na nilehon muna i tu hami, Sai horas ma nang hamu hula-hula.

11) Suman tu aek natio do hamu, riong-riong di pinggan pasu,

Hula-hula nabasa do hamu, na girgir mamasu-masu.

12) Obuk do jambulan, nidandan ni boru Samara;

Pasu-pasu na mardongan tangiang sian hula-hula, Mambahen marsundut-sundut soada mara.


ANGKA UMPASA NA ASING

1) Martahuak ma manuk, di bungkulan ni ruma;

Horas ma hula-hulana, songoni nang akka boruna.

2) Simbora ma pulguk, pulguk di lage-lage;

Sai mora ma hita luhut, huhut horas jala gabe.

3) Sinuan bulu, sibahen na las;

Tabahen uhum, mambahen na horas.

4) Eme ni Simbolon, parasaran ni si borok;

Sai horas-horas ma hita on, laos Debata ma na marorot.

5) Sititik ma sigompa, golang-golang pangarahutna;

Tung so sadia pe naeng tarpatupa, sai anggiat ma godang pinasuna.

6) Pinasa ni Siantar, godang rambu-rambuna;

Tung otik pe hatakki, sai godang ma pinasuna.

7) Tuat si puti, nakkok sideak;

Ia i na ummuli, ima ta pareak.

8) Aek godang, tu aek laut;

Dos ni roha, sibaen na saut.

9) Marmutik tabu-tabu, mandompakhon mataniari;

Sai hot ma di hamu akka pasu-pasu, laho marhajophon akka na sinari.

10) Bona ni pinasa, hasakkotan ni jomuran;

Tung aha pe dijama hamu, sai tong ma dalan ni pasu-pasu.

11) Mandurung di aek Sihoru-horu, manjala di aek Sigura-gura;

Udur ma hamu jala leleng mangolu, hipas matua sonang sora mahua.


UMPASA SILUP-SILUPAN

1) Tangkas pe jabu suhat, tangkasan do jabu bona;

Tangkas ma namaduma, tangkas ma nang mamora.

2) Ruma inon gopas pe, pinagopas ni gulanggulang;

Ise pe boru tinodo ni ibebere, hot do i boru ni tulang.

3) Bolon tiang ni ruma, umbolon do tiang ni sopo;

Matangkang ma juara natua-tua, tu bonggalna ma naumposo.

4) Tarup ijuk jabu nami,ri namasak panoloti;

Pandokhon ni soroniari, so holing marsiak bagi.

5) Dibungkulan ni ruma i, parasaran ni borong-borong;

Bulan na diginjang i, pardomuan ni simalolong.

6) Jongjong ruma ijuk, maradophon ruma gorga;

Tubu anak nabisuk, dohot boru nauli basa.

7) Songgop ma anduhur titi, sangkot diparjenggaran;

Mangasi ma Mulajadi, unang adong abor lias ma parmaraan.

8) Hau sibane-bane, dongan ni sibandaulu;

Begu so ra mangalele, musu pe so jadi mamunu.

9) Giring-giring gosta-gosta, sangkot dipandingdingan;

Sahala mangiring-iring, mangompa-ompa, manjampi parsaulian.

10) Rimpur jala hibul do, hau sibaenon bungkulan ni ruma;

Tomburan do ianggo boru, panungkunan ma hula-hula.

11) Hot ma diparbatuna, togu diransangna;

Momos ma ijuk dipangarahutanna, gopas disolang-solangna;

12) Jumadi jabu namarampang namarjual sigomgom pangisina.

Hasorangan ni anak sibulang-bulangan dohot boru namartua.

13) Tampulan sibaganding, Diatas na pangiringan;

Tu gabe na ma hamu saluhutna, Tondi muna sai masipairing-iringan.

14) Sinuan hariara bahen partungkoan di tonga ni huta,

Sinur ma napinahan tugabena naniula;

15) Nadihuta unang marmara,

Horas-horas ma hamu Sasude tumpakon ni Tuhanta Namartua.

16) Tangki ma jala walang, Galinggang jala garege;

Tubu ma anak partahi jala ulubalang, Dohot boru maduma jala pareme.

17) Tubu ma sanggar di holbung-holbung, Tubu arung di honuk-honuk;

Tubu ma dihamu anak namalo marpollung, Dohot boru namalo marsonduk.

18) Andor ris ma andor ras, Didolok ni lobutua;

Torkis-torkis ma horas-horas, Jala dapotan tua.

19) Pinantikkon hujur, Tu julu ni topian;

Horas ma hamu saluhut, Jala dapotan pansarian.

20) Balintang ma pagabe, Tumundalhon sitadoan;

Ari mu ma gabe, Asal ma hamu masipaolo-oloan.

21) Pir ma Pokki, Bahul-bahul pansalongan;

Pir ma tondi, Jala luma panamotan.

22) Dangka ni sitorop, Pinanghait-haithon;

Tubu ma anak dohot boru, Sitongka panahit-nahiton.

23) Eme si tamba tua ma, parlinggoman ni si borok,

Amanta Debata do Si lehon tua; saluhut na ma hitaon diparorot.


UMPASA NI NA LAHO MARSIRANG ( PERPISAHAN )

1) Napuran tano-tano, rangging marsiranggongan;

Badan ta i padao-dao, tondita i marsigomgoman.

2) Pidong sitapi-tapi, habang diatas hauma;

Horas ma hamu na hupaborhat hami, Horas hami na tininggalhonmuna.

3) Manuk ni pealangge, hotek-hotek laho marpira;

Sirang na mar ale-ale, lobianan matean ina.

4) Dolok ni Panampahan, tondongkon ni Tarabunga;

Sai horas ma hamu dipardalanan, songoni dung sahat tu inganan muna.

5) Tombak ni Sipinggan, di dolok ni Sitapongan;

Di dia pe hita tinggal, sai tong ma hita masihaholongan.

6) Eme sitambatua, parlinggoman ni siborok;

Amanta Debata do silehon tua, sai luhutna ma hita diparorot.

7) Mangerbang bunga-bunga, ditiur ni mata ni ari;

Selamat jalan ma dihamuna, selamat tinggal ma di hami.

Selasa, 20 Juni 2023

UMPASA MANGAMPU PASU-PASU, MANGAPULI & MARSIRANG

Posted by Mandok Hata Batak on Juni 20, 2023 with No comments

 ANGKA UMPASA MANGAMPU ANGKA PASU-PASU NI HULA-HULA

1) Doding ni doding, doding ni Mandalasana; 

    Angka pasu-pasu muna i sai unang ma muba unang sesa.

2) Naung sampulu sada ma jumadi sampulu tolu; 

    Angka pasu-pasu muna i sai anggiat ma padenggan ngolu-ngolu.

3) Naung sampulu pitu jumadi sampulu ualu; 

    Angka pasu-pasu muna i sai hot ma i di tonga ni jabu.

4) Topi ni Aek Puli dalan tu huta Tonga-tonga; 

    Sai sahat ma pasu-pasu muna i, unang muba unang longa.

5) Songgop siruba-ruba tu dangka ni hapadan; 

    Angka pasu-pasu muna i sai dijangkon tondi ma dohot badan.

6) Mardangka jabi-jabi marbulung ia situlan; 

    Angka pasu-pasu muna i sai sude ma i dipasaut Tuhan.

7) Bulung ni taem ma tu bulung ni situlan; 

    Ba molo tarbahen sai topot hamu hami ganup bulan.

8) Ba molo so boi bulung situlan ba pinomat bulung salaon; 

    Ba molo so boi ganup bulan pinomat tolu hali sataon.


UMPASA DI TINGKI MANGAPULI

1) Ramba ni Sipoholon marduhut-duhut sitata;

    Las ni roha dohot sitaonon sude do i sian Amanta Debata.

2) Hau ni Gunungtua, dangkana mardagul-dagul;

    Tibu ma dilehon Tuhanta di hamu tua, jala tibu hamu diapul-apul.

3) Poltak bulan tula, binsar ia mata ni ari;

    Tibu ma ro tu hamu soritua, singkat ni soro ni ari.

4) Hotang binebe-bebe, hotang pinulos-pulos;

    Unang iba mandele, godang do tudos-tudos.

5) Hotang binebe-bebe, hotang ni Siringkiron; 

    Unang iba mandele, ai godang dope sihirimon.

6) Dolok ni Simalungun ma tu dolok ni Simamora; 

    Sai salpu ma angka na lungun, hatop ma ro silas ni roha.

7) Bagot namadungdung tupilo-pilo namarajar;

    Dao ma nalungun, sai ro ma na jagar tu joloan on.

8) Dolok ni Simalungun, tu dolok ni Simamora;

    Salpu ma sian hamu na lungun, sai hatop ma ro si las ni roha.

9) Bagol bogil, Bagol sohabalbalan;

    Salpu ma nahansit, Sai ro ma najagar tujoloan on.


UMPASA DI NA LAHO MARSIRANG

1) Pidong Sitapi-tapi habang diatas hauma;

    Horas ma hamu na hupaborhat hami, horas hami na tininggalhon muna.

2) Dolok ni Panampahan tondongkon ni Tarabunga;

    Sai horas ma hamu di pardalanan songon i dung sahat tu inganan muna.

3) Tombak ni Sipinggan di dolok ni Sitapongan;

    Didia pe hita tinggal, sai tong ma hita masihaholongan.

4) Eme sitambatua parlinggoman ni siborok;

    Amanta Debata do silehon tua, sai luhutna ma hita diparorot.

5) Mangerbang bunga-bunga, ditiur ni mata ni ari;

    Selamat jalan ma di hamuna, selamat tinggal ma di hami.


Minggu, 04 Juni 2023

ANGKA UMPASA TINGKI PESTA TARDIDI DAKDANAK

Posted by Mandok Hata Batak on Juni 04, 2023 with No comments

1) Dangka ni bulu godang pinangait-aithon; 

    Sai simbur magodang ma ibana mamboan goarna i, tongka panahit-nahiton.

2) Habang ambaroba diatas ni Sibuntuon; 

    Sai na burju ma ibana marroha, jala jolma sitiruon.

3) Dolok ni Janjimauli hatubuan ni simarhora-hora; 

    Goar na uli ma goarna i, donganna gabe jala mamora.

4) Sahat-sahat ni solu sahat ma di rondang ni bulan,

   Leleng ma ibana mangolu mangusung goarna i di iring-iring Tuhan.

5) Tu hamu natorasna on ma dohonon nami:

    Tubu ma tambinsu di toru ni pinasa;

    Sai martinodohon dope dakdanak na tardidi on, angka anak na bisuk dohot angka boru na ulibasa.

6) Horbo ni sibuluan marjampal di balian; 

    Sai dapot ma di hamu angka na niluluan, jala sai tiur nang pansarian.

7) Sahat-sahat ni solu sahat ma tu bontean; 

  Sahat ma hamu leleng mangolu jala sahat tu panggabean.

Sabtu, 20 Mei 2023

Koleksi Umpasa Yang Sering Dipakai Di Pesta Pernikahan Adat

Posted by Mandok Hata Batak on Mei 20, 2023 with No comments

1) Napuran di bagas tagan, ulos di bagas tondi;

Hami mangulosi badan, Debata mangulosi tondi.

2) Di ginjang do arirang, di toru panggaruan;

Unang di hatai sirang, molo dung marhajabuan.

3) Boras sipirni tondi, binuat sian piring;

Debata ma na manggohi, Tuhan Jesus ma mangiring-iring.

4) Binahen pe umpasa, nidok pasu-pasuan;

Tangiang mai tu Debata, asa denggan hamu di hangoluan.

5) Jongjong rumah ijuk, mandompakhon rumah gorga;

Sai tubu anak na bisuk, dohot boru na malo marroha.

6) Bintang na rimiris ma, tu ombun na sumorop;

Asa anak pe antong di hamu riris, boru pe antong torop.

7) Tubuan laklak ma, tubuan sikkoru di dolok ni Purbatua;

Sai tubuan anak, tubuan boru ma hamu, donganmu sarimatua.

8) Pir ma pongki, bahul-bahul pansalongan;

Sai pir ma tondimuna, jala tongtong hamu masihaholongan.

9) Pinantikkon ma hujur tu jolo ni tapian;

Sai tudia pe hamu mangalangka, sai tusi ma dapotan parsaulian.

10) Tangki jala hualang, garinggang jala garege;

Tubuan anak ma hamu partahi jala ulubalang, Tubuan boru parmas jala pareme.

11) Tubu ma hariara, di tonga-tonga ni huta;

Sai tubu ma anak dohot borumu, namora jala namartua.

12) Andor hadumpa ma patogu-togu lombu;

Saur ma hamu matua, patogu-togu pahompu.

13) Eme sitamba-tua ma parlinggoman ni siborok;

Tuhanta Debata do silehon tua, sude ma hita on diparorot.

14) Tubu ma dingin-dingin di tonga-tonga ni huta;

Saur ma hita madingin, tumangkas hita mamora.

15) Sitorop ma dangkana, sitorop rantingna, sitorop ma nang bulungna;

Sai torop ma hahana, torop anggina, Torop ma nang boruna.

16) Sahat-sahat ni solu, sai sahat ma tu bottean;

Sai sahat sude hita mangolu, sai sahat ma hita tu panggabean, sahat tu parhorasan.

17) Sahat-sahat ni solu sahatma tu Tigaras; 

Sahatma hamu leleng mangolu, gabe jala horas-horas.

18) Sahat-sahat ni solu sahatma tu bontean; 

Sahatma hamu leleng mangolu, sahatma tu panggabean.

19) Sahat-sahat ni solu sahatma tu labuan; 

Sahatma hamu leleng mangolu, sai diiring-iring Tuhan.

20) Sahat-sahat ni solu, sahat di rondang ni bulan; 

Rap sahatma hamu leleng mangolu, jala rap sioloi Tuhan.

21) Sahat-sahat ni solu, sahatma tu labuan; 

Sahatma hamu leleng mangolu, jala sai didongani Tuhan.

22) Sahat-sahat ni solu, sahat di parbinsar ni ari; 

Lelengma hamu mangolu jala di iring-iring Tuhan ganup ari.

23) Sahat-sahat ni solu sahatma tu bontean; 

Pasahaton nami ma ulos siganjang rambu on, sahatma hamu tu parhorasan, sahat tu panggabean.

24) Sahat-sahat ni solu sahatma tu bontean, toho dirondang ni bulan; 

Hata pasu-pasu marhite tangiang sian tulang, sai sudema mai dipasaut Tuhan.

25) Sahat-sahat ni solu  toho di rondang ni bulan; 

Lelengma hamu mangolu, gabe jala sioloi Tuhan.

26) Sahat-sahat ni solu, sahat tu bontean di Tigaras; 

Pasahathon nami ma ulos siganjang rambu on, saluhutna ma hita gabe jala horas.

27) Sahat-sahat ni solu, sahatma tu bontean di Tigaras; 

Pasahathon nami ma ulos siganjang rambu on, sai sautma hamu leleng mangolu gabe jala horas-horas.

Rabu, 03 Mei 2023

ANGKA UMPASA TU NA MAMONGOTI JABU

Posted by Mandok Hata Batak on Mei 03, 2023 with No comments

1) Mardangka bulung bira, martampuk bulung labu; 

  Mauliate ma di Tuhanta ai nungga tipak hamu marjabu.

2) Tubu ma simarlasuna, lata ni tobu di holang-holangna; 

  Sai hot ma jabunta on di batuna jala togu di hajongjonganna.

3) Tubu ma tandiang di topi aek Sibara-bara; 

  Sai gok ma jolma di ginjang, gok pinahan ma dibara.

4) Marmutik ma tabu-tabu dompak mata ni ari; 

  Gok ma jolma di jabu, jala gok uang ma lamari.

5) Panggu do panggisgis, pangko ni bagot bahen hauna, 

  Jabunta on ma na so ra tiris, huhut na togu di batuna.

6) Tubu ma salaon di topi ambar Sihoru-horu; 

  Jabu na uli ma jabuntaon, hatubuan ni anak dohot boru.

7) Duru ni hauma panuanan ni sangge-sangge; 

  Sahat ma hamu saurmatua mangingani jabunta on huhut horas jala gabe.

8) Andor ras ma tu andor ris tu andor ni Purbatua; 

  Sai horas ma hamu sai torkis mangingani jabunta on, gabe jala saurmatua.


Minggu, 30 April 2023

KUMPULAN UMPAMA & UMPASA ADAT BATAK TOBA

Posted by Mandok Hata Batak on April 30, 2023 with No comments


Umpama / Umpasa Dalam Rangka Melamar

1) Bulu namatoras denggan ma i bahenon hite; 

Angka naposo naung matoras, Denggan ma i mardongan saripe.

2) Niluluan tandok hape dapot parindahanan; 

Tuk do nian pamangan mandok, Alai dang tuk sijamaon ni tangan.


Umpama / Umpasa Dalam Rangka Penyerahan Makanan Adat

 1) Bagot namarhalto niagatan di robean; 

Horas ma hamu na manganton, Tu gandana ma dihami namangalean.

2) Otik sibutong-butong godang si pirni tondi;

Otik sosadia sipanganon on asa pamurnas mai tu daging saudara tu bohi  sipalomak imbulu sipaneang holi-holi.

3) Sititi ma sihompa golang-golang pangarahutna; 

Otik so sadia sipanganon na hupatupa hami, sai godang ma pinasuna.

4) Bulung ni dapdap langkop;

Ba ima na adong i ma ta parhajop.


Umpama / Umpasa Dalam Rangka Pembukaan Dialog Adat

1) Tangando botohon ujungna jari-jari;

Jongjongdo ahu nuaeng dison parjolo ma marsantabi. 

2) Sai jolo ninangnang do asa dinungnung; 

Sai jolo pinangan do asa sinungkun.

3) Sinuan bulu sibahen na las;

Sinuan partuturan sibahen na horas.

4) Tep-tep do mula ni gondang serser do mula tortor sise mula ni uhum sungkun mula ni hata; 

Sipanganon naung pinasahat mu Amangboru, Dia ma laklakna dia unok na dia hatana dia nidokna tangkasma dipaboa Amangboru.

5) Danggurma danggur barat toho tu toru ni singkoru; 

Hata ni sipanganon na binoan mu, Tangkas ma dipaboa Amangboru.

6) Sande sige dibungkulan ni sopo;

Patuk do manise molo so tangkas binoto, Onpe na manise ma hami nuaeng tu hamu Amangboru hata ni sipanganon napinatupa munai, dihatahon Amangboru ma.

7) Omputa raja ijolo martungkot siala gundi;  

Angka nadenggan napinukka ni opputta naparjolo, si ihuthonon ni hita suddut nadipudi.

8) Baris-baris ni Gaja dirura pangaloan; 

Molo marsuru Raja dae do so oloan, Ai molo nioloan roma pangomoan molo so nioloan ro do hamagoan. 

9) Dangka ni bulu duri jait masijaotan; 

Diharoro ni hamu Amangboru nami, Aha ma nanaeng taringotan.


Umpama / Umpasa Ketika Membicarakan Mas Kawin / Sinamot

1) Amporik marlipik onggang marbabang;

Gabe do parsinamot na otik, Laos gabe do nang parsinamot na godang.

2) Barita ni lampedang mardangka bulang bira;

Hamoraon ni hamu Amangboru nami tarbarita do ro didia.

 3) Tangkas uju purba tangkasan ma uju angkola, Tangkas hita maduma tangkasanma nang mamora;

Hata ni sipanganon masak i, Tangkas ma dipaboa Amangboru.

4) Pitu lili nami paualu jugian nami; 

Ulido nipi nami, ai gohan muna ma antong hajut nami.

5) Aek godang aek laut;

Dos ni roha do sibahen nasaut.

6) Habang siruba-ruba songgop di bona ni assosoit; 

Ianggo tu hula-hula tung tongka do mangholit.

7) Lata pe nalata duhut-duhut do sibutbuton; 

Hatape na hata, pandohan ni suhut do sitiopon.

8) Inganan ni puli dihauma silenggam, Marangkup do nauli mardongan do nadenggan; 

Angkup ni parhorasan i Amangboru, Dia laklakna dia unokna dia ma hatana dia nidokna tangkas ma dihatahon Amangboru.

9) Bulung siala tu bulung ni pirdot, Bulung ni motung mardua rupa;

Angka naung hinata sude ma hita marningot, sai unang adong hita na lupa.

10) Nunga jumpang tali aksa ihot ni ogung oloan; 

Nunga simpul sude angka naung hinata, Ai denggan do hita masipaolo-oloan. 

11) Napuran sirara uruk peak dipinggan pasu; 

Hupasahat hami tu hamu ulos on, Debata do ianggo namamasu-masu.



Umpama / Umpasa Untuk Pengantin / Natarpasu-pasu

1) Diginjang ma arirang ditoru panggonggonan; 

Ari mu ma naso jadi sirang, Tondi mu tontong ma masigonggoman.

2) Binsar matani ari poltak mata ni bulan; 

Tubuan boru ma hamu namalo mansari, Tubuan anak na gabe Raja panungkunan.

3) Pege sangkarimpang tu ansimun si sada holbung;

Rap mangangkat ma hamu tu ginjang, Rap manimbung antong tu toru.

4) Bintang na rumiris tu ombun na sumorop, Anak pe antong dihamu riris, boru pe torop.

5) Ansimun panorusi gundur ma pangalambohi, Songon miak-miak ni hata dituturi didampoli; 

Asa tubuan anakma hamu angka na marsahala dohot boru angka nauli.

6) Eme sitamba tuama parlinggoman ni si borok; 

Tuhanta Debata na martua, luhut ma hita diparorot.

7) Tinaba hau toras bahen tiang di balian;

Naburju marnatoras sai dapotan pasu-pasu do i dapotan parsaulian.

8) Ansimun ma panorusi hundur ma pangalambohi, Songon miak-miak ni hata dituturi didampoli; 

Tuat ma diabaramu hasahatan ni pasu-pasu anak naolo tujolo naolo ihuton.

Na boi mambahen marsada / sipadao parguluton, Sahata ma hamu tu dolok sahata tu toruan.

9) Rimbur ni pangkat tu rimbur ni hotang; 

Tudia pe hamu mangalangka, Disima hamu dapotan parsaulian dapotan pansamotan.

10) Balintang ma pagabe tumundalhon sitadoan; 

Arimu ma gabe molo masi paolo-oloan.


Umpama / Umpasa Memberi Ulos Kepada Paranak (Ulos Pansamot – Pambaribai – Todoan – dan lain-lain)

1) Mangordang ma di tano tur manerak di hauma saba;

Mangasi ma antong amanta Debata, Dipatorop ma na toropi, mangarerak ma anak si sada-sada.

2) Marmutik ma lasiak dompak mata ni ari; 

Malo ma ho lae, ito manganju parumaenmi, Di arian nang di bot niari.

3) Ramba naposo na so tubuan lata;

Halak naposo dope parumaen mi lae ito, Na so malo agia aha.

4) Andor hadukka baen togu-togu ni lombu, Andor hatiti baen togu-togu ni horbo;

Penggeng ma hamu saur matua dihaliangi pahompu, Sahat tu na marnini sahat tu na marnono.

5) Sahat-sahat ni solu sahat ma tu bontean; 

Leleng ma hamu mangolu, Sahat tu parhorasan sahat tu panggabean.

6) Sahat-sahat ni solu sahat ma tu Tigaras;

Leleng ma hamu mangolu gabe jala horas-horas.

7) Binanga ni sihombing binongkak di Tarabunga, tusanggar ma amporik tu lubang ma satua;

Asa sinur ma na pinahan gabe na ni ula, Horas pardalan-dalan mangomo partiga-tiga.

8) Mangerbang bunga-bunga di na buha siang ari; 

Horas ma hamu na marsabutuha, Lam tu gabe na ma antong angka na marhaha maranggi.

9) Tubu simartolu didolok panamparan, Penggeng ma (lae, ito) sahat tu na saur matua, Dihaliangi angka pomparan.


Umpama / Umpasa Ucapan Terima Kasih (Pangampu)

1) Aek marjullak-jullak, marjullak-jullak sian batu, Jullak-jullak na i pamasukon ma tu tabu-tabu; 

Hata pasu-pasu sian hamu hula-hula nami, Ampuon nami ma i martonga ni jabu.

2) Sahat-sahat ni solu, sahat ma tu bontean; 

Leleng ma antong hita mangolu, Sahat tu parhorasan sahat tu panggabean.

3) Naung sampulu pitu ma jumadi sampulu ualu; 

Hata pasu-pasu sian hamu hula-hula nami, boanon nami mai martonga jabu. 

4) Doding ni dodingkon, doding ni mandalasena; 

Pasu-pasu pinasahat munai, Sai unang ma muba sai unang sesa.

5) Tuat si puti nangkok sideak; 

Ia i na uli ima ta pareak.


Umpama / Umpasa Dalam Suasana Duka Cita

1) Bagot namadungdung tu pilo-pilo namarajar;

Salpu ma antong sian hamu na lungun, sai roma najagar.

2) Tombak ni Simalungun parsobanan ni Simamora;

Salpu ma angka lungun sian hamu, sai roma silas ni roha.

3) Tubu hau parira didolok Simangonding; 

Tung boha pe tua ni ama dohot ina, Tongtong do lungun roha molo dung monding.

4) Ramba ni ni Sipoholon marduhut duhut sitata; 

Tung boha pe borat ni Sitaonon, Tongtong do ingkon pujion Tuhanta Debata.

5) Hotang binebe andor pinulos-pulos;

Unang mandele ai godang do tudos-tudos.

6) Napuran tano-tano tu sarindan ni Pinasa;

Anggo badan i mulak ma gabe tano, Jala tondi i mulak ma tu nampunasa.

7) Timbo tiang ni rumah timboan do tiang sopo; 

Nungnga tung ganjang umur ni natua-tuaon, Sai lobi ganjang ma umur ni naumposo.

8) Tinapu bulung siarum bahen uram ni pora-pora; 

Nahansit i tibu ma malum sai ro ma silas ni roha.

9) Eme sitamba tua parlinggoman ni Siborok;

Ompunta Debata na martua, Luhutna ma antong hita diparorot.

10) Banuarea godang hatubuan ni tumbur tua; 

Angka na metmet tibu ma imbur-imbur magodang, Angka natua-tua anggiatma saur matua.

11) Adong aek boluson molo lao tu Sibolga; 

Nadokdoki gabe neang do i parsanon, Molo adong dos ni roha.

12) Songon lote andolok na masi jou-jouon; 

Molo adong na huranglobi di hamu, Denggan ma hamu masianju-anjuan, 

Molo adong na gale ditonga-tonga mu Denggan ma hamu masi urupan.

13) Habang pidong rande songgop di appapaluan; 

Manang ise naeng gabe jala mamora, Dioloi ma partaluan.

14) Sanggirgir ma ditobing silantom di tapian;

Manang didia pe hamu pomparan ni natua-tua naung laon maringanan, Disi ma hamu gabe horas huhut dapotan parsaulian. 


Kamis, 20 April 2023

UMPASA DI TINGKI TINGKIR TANGGA & PODA PASU

Posted by Mandok Hata Batak on April 20, 2023 with No comments

 ANGKA UMPASA DI TINGKI TINGKIR TANGGA

 Sian parboru:

1) Tubu ma singkoru di toru ni tandiang; 

Asa denggan na martondong ingkon masitopot-topotan do songon pidong liang. 

Lam denggan ma ngolu-ngolu jala mokmohan na marniang.

2) Sinuan lata ni sabi di ladang ni Sitapongan; 

Doshon sataon do sadari molo so niida na hinaholongan.

3) Tubu hau ingol di tombak ni Simalungun; 

Ala hami nunga masihol, ba ro hami marubat lungun.

4) Naeng huhut berengon nami:

Sitolmok do i ulaning, manang na pusuk ni tandiang;

Mokmok do hela dohot borunami, manang na naung marniang.

5) Alai nunga las rohanami ai:

Inggir-inggir do hape parasaran ni satua;

Tung hipas do nasida hape, jala soada mahua.


UMPASA HATA PODA DOHOT PASU-PASU SIAN PARBORU TU HELA DOHOT BORUNA

 1) Parasaran ni misang tombak ni Panggabean; 

Sai masiamin-aminan ma hamu songon lampak ni pisang, 

Sai masitungkol-tungkolan songon suhat di robean.

2) Aek sihoru-horu di toru ni dolok Martimbang; 

Rap manimbung ma hamu ia to toru, rap mangangkat ia tu ginjang.

3) Napuran ni Lumbanjulu tu gambir ni Pahae; 

Rap mangalangka ma hamu ia tu julu, rap mangambe ia tu jae.

4) Tu ho boru hasian dohononhu ma:

Molo ogung na mabola, pintor dipaboa do luhana;

Molo parumaen na marroha pintor dibuat do roha ni simatuana.

5) Sibigo ambora rara huling-hulingna;

Gabe uli do parrupa na roa, asal ma sai lambok pangkulingna.


Selasa, 04 April 2023

Ragam Ni Umpama & Umpasa

Posted by Mandok Hata Batak on April 04, 2023 with No comments
 1) Na mangonai tu guna ni adat dohot uhumna:
    a) Sinuan bulu, sibahen na las,
    Sinuat adat dohot uhum, sibahen na horas.

2) Namangonai tu kewajiban menuruti adat: 
    a) Ompu Raja di jolo martungkot sialagundi,
    Angka na uli tinonahon ni angka ompunta parjolo, siihuthonon ni hita na di pudi.

3) Namangonai tu kepatuhan taradop raja dohot pasangap hula-hula:
    
a) Barisbaris ni gaja di rura Pangaloan,
    Molo marsuru raja dae do so oloan.

    b) Di jolo raja sipareahan,
    Di pudi sipaimaon.

4) Namangonai tu janji (padan):
    a) Habang ambaroba, paihut-ihut rura, 
    Padan naung nidok, ndang jadi muba-uba.

5) Namangonai tu arta tean-teanan:
    a) Niarit tarugi pora-pora,
    Molo tinean uli, Ingkon teanon do dohot gora.

6) Namangonai tu singir dohot utang:
    a) Jolo binarbar do sumban, asa binarbar pandingdingan, 
    Jolo ginarar do utang, asa tinunggu parsingiran.

    b) Molo mauas haluang, laho ma tu dangir-dangir,
    Molo nunga di udean parutang, ndang margogo be parsingir.

7) Namangonai tu pardongan saripeon:
    a) Butar-butar mataktak, butar-butar maningkii,
    Molo mate hahana, anggina ma maningkii.

    b) Ndang boi dua pungga saihot 
    (Lapatanna: Ndang boi olion ni dua baoa na saama saina boru na saama saina).

    c) Ansuan sisada-sada, pago di panguaan,
    Sisamudar sisamarga, tongka masibuatan.

    d) Sidangka ni arirang, 
    Na so tupa sirang.

8) Namangonai tu parmusuon:
    a) Ndang boi bingkas bodil so jolo sampak aek (Lapatanna: so jolo adong ala).

    b) Pisang na marsantung ndang tabaon (Lapatanna: Jolma na marsomba jala menyerah ndang boi 
    bunuon. Laos songon i do nang boru-boru nadenggan pamatangna, ndang boi uhumon).


9) Manontuhon uhum:
    a) Panggu maniktihi, hudali mangula saba: 
    Molo baoa do na magigi (di niolina), ba simago-mago ugasanna.

    b) Sidangka sidangkua, tu dangka ni singgolom, 
    Na sada gabe dua na tolu gabe onom, utang ni sipahilolong. 

    c) Sineat ni raut, gambiri tata daonna. 
    Lapatanna: Molo adong halak menghina donganna jala dipangido rohana naeng mar- dame, ingkon maneat pinahan lobu do ibana panganon ni na hona hina i rap dohot raja dohot dongan sahuta.


    d) Pat ni lote tu pat ni satua;
    Sai mago do pangose, mamora na niuba.
    
    e) Na tartolon jabu, anak ni manuk daonna. 


    f) Molo ro tuhas, gana ma daonna.
    Hinurpas batu, sinigat oma;


10) Mangalehon poda:

a) Molo litok aek di toruan, tingkiron ma tu julu. 

b) Unang songon taganing marguru tu anakna. 

c) Tiniptip sanggar bahen huru-huruan; 
    Jolo sinungkun marga, asa binoto partuturan. 

d) Pantun do hangoluan, tois hamagoan. 

e) Hotang binebe-bebe, hotang pinulos-pulos,    
    Nahombar pinahombar, na tudos pinatudos.
    
f) Tangan do botohon, ujungna jari-jari;
    Bangko ni hata do dohonon, asal jumolo marsantabi. 

g) Ndang tarunsat tanduk sian horbo.

h) Birong pe parsisiraan di jabu do ingananna;   
    Bontar pe anak ni hambing, di bara do ingananna.

i) Eme na masak digagat ursa;  
    Ba i na masa, molo denggan, ba i ma niula.
  
j) Suak-suak ni porda, angar-angar ni sarune;
    Ingot ma ho di poda doshon sisolhot do tamue.

k) Gakgak halimponan, unduk dapotan.

l) Unang songon tortor ni Nansengkang;
  asa haru sangkang, rais hae-haena.

m) Unang binahen ale-ale tu na potpot togu-togu tu na bagas. 
  Lapatanna: unang songon na mangurupi hape mangarugihon. 

n) Unang halak-halahi lombang, hotor-hotori na niulang. 
  Lapatanna: mangkalojahon na so marguna.

o) Ndang jadi pos roha marhalang ulu saganon. 
  Lapatanna: membiarkan yang berbahaya.

p) Marbagai di na otik, mardua di na godang.

q) Ndang tarpaninggalahan bara tarparulos sangkotan. 
  Lapatanna: ndang tarpangasahon be hamoraon na adong hian hape ndang adong be.

r) Ndang tarungkit batang batu, tarharhari puduan mate. 
  Lapatanna: ndang tarula na so "mungkin".


Senin, 20 Maret 2023

UMPASA DOK NI ROHA

Posted by Mandok Hata Batak on Maret 20, 2023 with No comments

 

1) Bagot namadungdung ma tu pilo-pilo namarajar;

Sai salpu ma sian hamu na lungun sai ro ma najagar.

2) Tombak ni Simalungun ma parsobanan ni Simamora;

Salpu ma angka nalungun sian hamu, sai ro ma silas ni roha.

3) Tubu hau parira didolok ni Simangonding;

Tung boha pe tua ni ama dohot ina, tongtong do lungun roha molo dung monding.

4) Ramba ni ni Sipoholon marduhut-duhut sitata;

Tung boha pe lungun ni sitaonon, tontong do ingkon pujion Tuhanta Debata.

5) Hotang ma binebe-bebe, hotang pinulos-pulos;

Unang hita mandele ai adong do tudos-tudos.

6) Tombak ni Simalungun ma tu tombak ni Simamora;

Sai hatopma salpu nalungun, jala tibu ma ro silas ni roha.

7) Tuak natonggi ma tu bagot sibalbalon;

Tung paetpe sitaonon ditingki nasalpu i, sai ro ma angka natonggi tu joloan on.

8) Tinapu bulung siarum bahen uram ni pora-pora;

Nahassiti tibu ma malum, jala tibu ma ro silas ni roha.

9) Asa hotma panutuan, manutu pulung-pulungan;

Hotma hamu di Tuhan asa tibu dapot parsaulian.

10) Pinaktikkonma hujur dijolo ni tapian;

Manang tudia pe hamu pomparan ni natua-tua on mijur,

Sai tongtongma hamu dapotan parsaulian.

11) Asa hotma panutuan, manutu pulung-pulungan;

Asa hotma hamu pomparan ni natua-tua on di Tuhan,

jala tontong dibagasan dame dohot marsihaholongan.

12) Eme sitamba tua ma parlimggoman ni siborok;

Debata do na martua, saluhut pomparan ni natua-tua naung jumoloon horasma diparorot. 

13) Balga tiang ni ruma umbalgaan tiang ni sopo;

Nunga gabe natua-tua naung jumoloon, unggabean ma angka pomparanna naumposo.

14) Eme sitamba tua ma parlimggoman ni siborok;

Debata do namartua, saluhut nama pomparan ni natua-tua naung jumoloon horasma diparorot.

15) Napuran tano-tano tu sarindan ni Pinasa;

Anggo badan i mulak do gabe tano, Jala tondi i mulak do tu nampunasa.

16) Timbo tiang ni rumah timboan do tiang nisopo; 

Nungnga tung ganjang umurni natua-tuaon, Sai lobi ganjangma umur ni pomparanna naumposo.

17) Banuarea godang hatubuan ni tumbur tua; 

Angka nametmet tibu ma imbur-imbur magodang, Angka natua-tua anggiatma saur matua.

18) Adong aek boluson molo lao tu Sibolga; 

Nadokdoki gabe neang do i parsanon, Molo adong dos ni roha.

19) Songon lote andolok na masijou-jouon; 

Molo adong na huranglobi dihamu, Dengganma hamu masianju-anjuan, 

Molo adong nagale ditonga-tongamu, Dengganma hamu masiurupan.

20) Sanggirgir ma ditobing silantom ditapian;

Manang didia pe hamu pomparan ni natua-tua on lao maringanan, 

Disima hamu gabe horas huhut dapotan parsaulian. 


1) Ndada simanuk-manuk sibontar andora;

Ndada sitodo turpuk siahut lomo ni roha. 


Selasa, 07 Maret 2023

Mandok Hata Pasahat Ulos Tujung

Posted by Mandok Hata Batak on Maret 07, 2023 with No comments


Dihamu ito. Dipaporsanhon Tuhanta do tu hamu nuaeng sada sitaonon nadokdok. Huantuasi hami do ito, tung mansai borat do sitaonon on tu hamuna songon udan na so hasaongan, songon alogo na so hapudian.

Alai ingot hamu ito, ndada holan hamu mamorsan nadokdok i, dohot do nang hami hula-hula muna. I ma umbahen na ro hami nuaeng mandapothon hamu tuson laho mambahen tujung muna. Simbol manang tanda do on ito, paboahon tu hamu na adong do hami hula-hulamuna na mangkaholongi hamu. Nuaeng ito jalo hamu ma tujung on. ( Ditujungkon ma ulos i tu atas simanjujung nasida, jala diuduti hatana ).

Jadi ito, songon ulos tujungi naung ampe nuaeng di simanjujungmuna Songon i ma dohot holong ni roha nami dohot tangiang nami, mandongani hamu dohot angka berenami i sude. Angkup ni i, ingot hamu ito, hatani Tuhanta na mandok :
“ Ahu do ama di angka namabalu dohot diangka dakdanak na so marama ”

Jadi na mabalu na olo manjalo jala manghaporseai hata i ndang pola be mabiar manang ganggu di hangoluan siapari. Ai Tuhanta ido silehon i sude. On pe ito, sai hipas ma angka berenami i.
Songoni nang hamu sai hipas sahat tu na sarimatua pature-ture nasida.
Botima.

Selasa, 21 Februari 2023

UMPASA TU PENGANTIN

Posted by Mandok Hata Batak on Februari 21, 2023 with No comments

1) Dangka ni arirang peak ditonga ni onan;

    Badan muna naso sirang, tondi muna masigomgoman. 

2) Giring-giringma tu gosta-gosta tu boras ni sikkoru; 

    Sai tibuma hamu mangiring-iring huhut mangoppa-oppa anak dohot boru. 

3) Ribbur ni Pakkat tu ribbur ni Hotang; 

    Sai tudia pe hamu mangalakka, sai tusi ma hamu dapotan passamotan. 

4) Dekke ni sale-sale, dekke ni Simamora;  

    Tamba ni nagabe, sai tibuma hamu mamora. 

5) Sahat-sahat ni solu sahatma tu labuan; 

    Sahatma hamu leleng mangolu, jala sai didongani Tuhan. 

6) Sahat-sahat ni solu sahat diparbinsar ni ari; 

    Lelengma hamu mangolu, jala di iring-iring Tuhan ganup ari. 

7) Andor hadukkama togu-toguni lobbu; 

    Sai saur matua ma hamu sahat tu na patogu-togu pahompu. 

8) Hau gala-galama panjakkitan ni si Zakkeus;

    Manang tudia pe hamu mangalakka, sai tontongma didongani Tuhan Jesus. 

9) Diginjang do arirang, ditoru panggaruan;

    Unang dihatai sirang, molo dung marhajabuan. 

10) Binuatma hau toras bahen sopo dibalian; 

    Sai gabe ma hamu jala horas-horas, tiur-tiurma nang passarian. 

11) Binsar matani ari poltak mata ni bulan; 

    Tubuan boru ma hamu namalo mansari, Tubuan anak na gabe Raja panungkunan.

12) Pege sangkarimpang tu ansimun sisada holbung;

    Rap mangangkat ma hamu tu ginjang, Rap manimbung antong tu toru.

13) Bintang narumiris tu ombun na sumorop;

    Anak pe antong dihamu riris, boru pe torop.

14) Ansimun panorusi gundur ma pangalambohi, Songon miak-miak ni hata dituturi didampoli; 

    Asa tubuan anakma hamu angka na marsahala dohot boru angka nauli.

15) Eme sitamba tuama parlinggoman ni si borok; 

    Tuhanta Debata namartua, luhut ma hita diparorot.

16) Tinaba hau toras bahen tiang di balian;

    Naburju marnatoras sai dapotan pasu-pasu do i dapotan parsaulian.

17) Ansimun ma panorusi hundur ma pangalambohi, Songon miak-miak ni hata dituturi didampoli; 

    Tuat ma diabaramu hasahatan ni pasu-pasu, anak naolo tujolo naolo ihuton.

    Na boi mambahen marsada, sipadao parguluton, 

    Sahata ma hamu tu dolok sahata tu toruan.

18) Balintang ma pagabe tumundalhon sitadoan; 

    Arimu ma gabe molo masi paolo-oloan.

19) Horboni sibuluan marjampal di balian;

    Sai dapotma dihamu angka naniluluan, jala sai tiur nang pansarian.


Senin, 20 Februari 2023

UMPASA TU PENGANTIN

Posted by Mandok Hata Batak on Februari 20, 2023 with No comments


Minggu, 05 Februari 2023

Umpasa Membuka Dialog Adat

Posted by Mandok Hata Batak on Februari 05, 2023 with No comments

 1) Tangando botohon ujungna jari-jari;

    Jongjongdo ahu nuaeng dison parjolo ma marsantabi. 

2) Sai jolo ninangnang do asa dinungnung; 

    Sai jolo pinangan do asa sinungkun.

3) Sinuan bulu sibahen na las;

    Sinuan partuturan sibahen na horas.

4) Tep-tep do mulani gondang serser do mula tortor sise mula ni uhum sungkun mula ni hata; 

    Sipanganon naung pinasahat mu Amangboru, 

    Dia ma laklakna dia unok na dia hatana dia nidokna tangkasma dipaboa Amangboru.

5) Danggurma danggur barat toho tu toru ni singkoru; 

    Hata ni sipanganon na binoan mu, Tangkas ma dipaboa Amangboru.

6) Sande sige dibungkulan ni sopo;

    Patuk do manise molo so tangkas binoto, 

    Onpe na manise ma hami nuaeng tu hamu Amangboru hata ni sipanganon napinatupa munai, 

    Dihatahon Amangboru ma.

7) Omputa raja ijolo martungkot siala gundi;  

    Angka nadenggan napinukka ni opputta naparjolo, si ihuthonon ni hita suddut nadipudi.

8) Baris-baris ni Gaja dirura pangaloan; 

    Molo marsuru Raja dae do so oloan, Ai molo nioloan roma pangomoan, 

    Molo so nioloan ro do hamagoan. 

9) Dangka ni bulu duri jait masijaotan; 

    Diharoro ni hamu Amangboru nami, Aha ma nanaeng taringotan.


Sabtu, 21 Januari 2023

Umpasa Ulang Tahun

Posted by Mandok Hata Batak on Januari 21, 2023 with No comments

 

1) Mangerbang bunga-bunga diparnangkok ni mata ni ari;

Ganjangma umur muna, martamba-tamba nang angka nauli tu joloan ni arion.

2) Eme sitamba tua parlinggoman ni siborok;

Dilehon Tuhanta ma dihamu umur naganjang dohot tua, sai hot ma hamu diparorot.

3) 

Umpama Batak

Posted by Mandok Hata Batak on Januari 21, 2023 with No comments


1) Tongka do mulak tata naung masak, mulak marimbulu naung tinutungan. 

2) Tu duru ma hata mabuk, tu tonga hata uhum. 

3) Ndang adong amporik na so siallang eme. 

4) Ingkon sada do songon dai ni aek, unang mardua songon dai ni tuak. 

5) Di ginjang bulung botik binoto do paetna, buni parsisiraan binoto ansimna. 

6) Unang songon ulubalang so mida musu. 

7) Diorong asu do na so ompuna, paniseon do halak di na so padanna. 

8) Ndang piga halak sigandai sidabuan, alai godang sigandai hata. 

9) Piltik ni hasapi do tabo tu pinggol, anggo piltik ni hata sogo do begeon. 

10) Hata paduadua suminta parsalisian, hata patolutolu suminta parrosuan. 

11) Ganjang pe nidungdung ni tangan, ganjangan dope nidungdung ni roha. 

12) Molo iba maniop matana halakan maniop suhulna, aganan ma pinalua. 

13) Santahu aek nuaeng, duan tahu aek marsogot, na santahu i do pareahan. 

14) Ingkon martangga martordingan do songon paranak ni balatuk. 

15) Sai martanda ma songon adian, marhinambar songon dolok. 

Jumat, 20 Januari 2023

Umpasa Tangiang Dohot Sangkap Nauli

Posted by Mandok Hata Batak on Januari 20, 2023 with No comments

 1) Tinahu mual natio, binahen mai tu panguhatan;

Manang ahape natapangido, sai tibuma dipasaut Tuhan.

2) Poltak matani bulan, binsar matani ari;

Saluhutna ma hita dipasu-pasu Tuhan, hibul nang angka nasinari.

3) Lomakma Silinjuang lomak sibinaboan;

Sai tudia pe hita mangalangka, sai tusima hita dapotan pangomoan.

4) Habangma pidong sibigo, paihut-ihut Bulan;

Saluhutna natapangido, sai tibuma dipasaut Tuhan.

5) Asa tubuma hariara diholang-holang ni huta;

Dipadao Tuhanma sian hita angka mara, jala sai martamba-tambama angka pasu-pasu.

6) Jongjong di Purba tua, manatap tu panamparan;

Sai sahatma hita saur matua, Jala daoma sian hita angka parmaraan.

7) Dengke ni sale-sale, dengke ni Simamora;

Tambani nagabe, sai tibuma hita mamora.

8) Mardangka jabi-jabi, marbulung ia si tulan;

Angka ahape naniula ni tangan, anggiatma dipasu-pasu Tuhan.

9) Sibigo ambaroba, sitapi-tapi pidong Toba;

Mamasu-masuma Tuhanta pardenggan basa, gabema naniula, 

Sinurma pinahan, martamba-tamba nang silasni roha.

10) Asa pitu goarni ari, sampulu dua goarni bulan;

Sai hipasma hamu tujoloan niarion huhut dipasu-pasu Tuhan.

11) Asa mardangka ma inna jabi-jabi. marbulung ia situlan;

Sude angka pangidoanta marhite tangiangta, saluhutna mai dipasaut Tuhan.

12) Aek natio riong-riong dipinggan pasu;

Naburjudo Tuhan Debata jala nagirgir masu-masu.


1) Bonani aek puli didolokni sitapongan;

Sai roma dihita angka nauli, jala sai dor ma angka pangomoan.

1) Tio aek ni sumur, ganjang aek ni bondar;

Sautma hita luhut siganjang umur jala sitorop pinompar.



Kamis, 19 Januari 2023

Umpasa Poda Asa Burju Marnatua-tua Dohot Pomparanna

Posted by Mandok Hata Batak on Januari 19, 2023 with No comments

Tu Natua-tua 

1) Mangulama pangula disasapi gadu-gadu;

Ise naburju marnatua-tua, diramoti Tuhan jala dipasu-pasu.


Tu Pomparan

1) Asa hot ma panutuan, manutu pulung-pulungan;

Hotma hamu sude pomparan ni natua-tua on di Tuhan,

Jala tontongma hamu marsihaholongan.

2) Ditogu horbo tunggal laos mangihut horbo boru;

Marnangkok tuat do partuturan alani pangalapan boru.

Rabu, 18 Januari 2023

Umpasa Manikkir Namarsahit

Posted by Mandok Hata Batak on Januari 18, 2023 with No comments

 1) Timbo dolok pusuk buhit, uli attong manatap tu tao Toba;

Daoma sian hita angka sahit, sai dapotma angka silas ni roha.

Selasa, 17 Januari 2023

Umpasa Gabe Ni Naniula

Posted by Mandok Hata Batak on Januari 17, 2023 with No comments


1) Sampinur ma tiang ni sakkotan, maranti batu bukkulan ni ruma;

Sinur ma napinahan, tu gabena naniula.

2) Dirura Parbuluan, didolok Parhotangan;

Dapot ma naniluluan, jumpang najinalahan.

3) Asa niarit ma tarugi bahen ihot ni pora-pora; 

Sai dapot ma di hamu akka nauli, jala jumpang silas ni roha.

4) Bona ni pinasa sakkotan ni jomuran;

Di sude na niula ni tanganta saluhutna di pasu-pasu Tuhan.

5) Tabo Boras nipinasa na malamun dibonana;

Molo mamasu-masu hula-hula marhite tangiang tu Tuhanta pardenggan basa, 

sinur ma na pinahan, gabe na niula, dao ma saluhut mara sahat hita tu na saur matua.

6) Bolon do dekke Toba, metmet ia pora-pora;

Sai sahat ma nasida gabe jala mamora,

Tumpahon ni Tuhanta pardenggan basa.

7) Binuat hau toras, bahen tiang ni sopo di balian;

Sai gabe ma hamu jala horas, tiur nang akka pansarian.

8) Marmutik tabu-tabu mandompakhon mataniari;

Sai hot ma di hamu akka pasu-pasu, sinur na pinahan gabe na niula, martamba tamba akka nauli.

9) Asa tano Pakkat bagak mai hatubuan ni assimun;

Sai martamba-tamba ma dihamu angka pangkat, horas-horas jala saur sahat tu napassiun.

10) Pitu bilangan ni ari, sampulu dua bilangan ni bulan;

Manang didia pe hita massari, disima hita dapotan parsaulian.