Posted by Mandok Hata Batak on April 04, 2023 with No comments
1) Na mangonai tu guna ni adat dohot uhumna: a) Sinuan bulu, sibahen na las, Sinuat adat dohot uhum, sibahen na horas.
2) Namangonai tu kewajiban menuruti adat: a) Ompu Raja di jolo martungkot sialagundi,
Angka na uli tinonahon ni angka ompunta parjolo, siihuthonon ni hita na di pudi.
3) Namangonai tu kepatuhan taradop raja dohot pasangap hula-hula: a) Barisbaris ni gaja di rura Pangaloan,
Molo marsuru raja dae do so oloan.
b) Di jolo raja sipareahan,
Di pudi sipaimaon.
4) Namangonai tu janji (padan): a) Habang ambaroba, paihut-ihut rura,
Padan naung nidok, ndang jadi muba-uba.
5) Namangonai tu arta tean-teanan: a) Niarit tarugi pora-pora,
Molo tinean uli, Ingkon teanon do dohot gora.
6) Namangonai tu singir dohot utang: a) Jolo binarbar do sumban, asa binarbar pandingdingan,
Jolo ginarar do utang, asa tinunggu parsingiran.
b) Molo mauas haluang, laho ma tu dangir-dangir,
Molo nunga di udean parutang, ndang margogo be parsingir.
7) Namangonai tu pardongan saripeon: a) Butar-butar mataktak, butar-butar maningkii,
Molo mate hahana, anggina ma maningkii.
b) Ndang boi dua pungga saihot
(Lapatanna: Ndang boi olion ni dua baoa na saama saina boru na saama saina).
c) Ansuan sisada-sada, pago di panguaan,
Sisamudar sisamarga, tongka masibuatan.
d) Sidangka ni arirang,
Na so tupa sirang.
8) Namangonai tu parmusuon:
a) Ndang boi bingkas bodil so jolo sampak aek (Lapatanna: so jolo adong ala).
b) Pisang na marsantung ndang tabaon (Lapatanna: Jolma na marsomba jala menyerah ndang boi
bunuon. Laos songon i do nang boru-boru nadenggan pamatangna, ndang boi uhumon).
9) Manontuhon uhum: a) Panggu maniktihi, hudali mangula saba:
Molo baoa do na magigi (di niolina), ba simago-mago ugasanna.
b) Sidangka sidangkua, tu dangka ni singgolom,
Na sada gabe dua na tolu gabe onom, utang ni sipahilolong.
c) Sineat ni raut, gambiri tata daonna.
Lapatanna: Molo adong halak menghina donganna jala dipangido rohana naeng mar- dame, ingkon maneat pinahan lobu do ibana panganon ni na hona hina i rap dohot raja dohot dongan sahuta.
d) Pat ni lote tu pat ni satua; Sai mago do pangose, mamora na niuba. e) Na tartolon jabu, anak ni manuk daonna.
f) Molo ro tuhas, gana ma daonna. Hinurpas batu, sinigat oma;
10) Mangalehon poda:
a) Molo litok aek di toruan, tingkiron ma tu julu.
b) Unang songon taganing marguru tu anakna.
c) Tiniptip sanggar bahen huru-huruan;
Jolo sinungkun marga, asa binoto partuturan.
d) Pantun do hangoluan, tois hamagoan.
e) Hotang binebe-bebe, hotang pinulos-pulos,
Nahombar pinahombar, na tudos pinatudos.
f) Tangan do botohon, ujungna jari-jari;
Bangko ni hata do dohonon, asal jumolo marsantabi.
g) Ndang tarunsat tanduk sian horbo.
h) Birong pe parsisiraan di jabu do ingananna;
Bontar pe anak ni hambing, di bara do ingananna.
i) Eme na masak digagat ursa;
Ba i na masa, molo denggan, ba i ma niula.
j) Suak-suak ni porda, angar-angar ni sarune;
Ingot ma ho di poda doshon sisolhot do tamue.
k) Gakgak halimponan, unduk dapotan.
l) Unang songon tortor ni Nansengkang; asa haru sangkang, rais hae-haena.
m) Unang binahen ale-ale tu na potpot togu-togu tu na bagas. Lapatanna: unang songon na mangurupi hape mangarugihon.
n) Unang halak-halahi lombang, hotor-hotori na niulang. Lapatanna: mangkalojahon na so marguna.
o) Ndang jadi pos roha marhalang ulu saganon. Lapatanna: membiarkan yang berbahaya.
p) Marbagai di na otik, mardua di na godang.
q) Ndang tarpaninggalahan bara tarparulos sangkotan. Lapatanna: ndang tarpangasahon be hamoraon na adong hian hape ndang adong be.
r) Ndang tarungkit batang batu, tarharhari puduan mate. Lapatanna: ndang tarula na so "mungkin".
Posted by Mandok Hata Batak on Maret 07, 2023 with No comments
Dihamu
ito. Dipaporsanhon Tuhanta do tu hamu nuaeng sada sitaonon nadokdok. Huantuasi
hami do ito, tung mansai borat do sitaonon on tu hamuna songon udan na so
hasaongan, songon alogo na so hapudian.
Alai
ingot hamu ito, ndada holan hamu mamorsan nadokdok i, dohot do nang hami
hula-hula muna. I ma umbahen na ro hami nuaeng mandapothon hamu tuson laho
mambahen tujung muna. Simbol manang tanda do on ito, paboahon tu hamu na adong
do hami hula-hulamuna na mangkaholongi hamu. Nuaeng ito jalo hamu ma tujung on. ( Ditujungkon ma ulos i tu atas
simanjujung nasida, jala diuduti hatana ).
Jadi
ito, songon ulos tujungi naung ampe nuaeng di simanjujungmuna Songon i ma dohot
holong ni roha nami dohot tangiang nami, mandongani hamu dohot angka berenami i
sude. Angkup ni i, ingot hamu ito, hatani Tuhanta na mandok : “ Ahu do ama di angka namabalu dohot
diangka dakdanak na so marama ”
Jadi
na mabalu na olo manjalo jala manghaporseai hata i ndang pola be mabiar manang ganggu
di hangoluan siapari. Ai Tuhanta ido silehon i sude. On pe ito, sai hipas ma
angka berenami i. Songoni
nang hamu sai hipas sahat tu na sarimatua pature-ture nasida. Botima.